E-İhracatta Gümrük Evrakları: Eksiksiz Rehber

Gümrükte bekleyen bir gönderinin maliyeti sadece gecikme değildir. Alıcı siparişi iptal eder, pazaryeri performans metriğiniz düşer, ürün iade sürecine girer ve geri dönüş navlununu da siz ödersiniz. İyi haber şu: e-ihracat gönderilerinde takılmaların büyük bölümü birkaç tekrar eden evrak hatasından kaynaklanır.

ETGB: Türkiye'deki e-ihracatçının temel belgesi

Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi (ETGB), belirli değer ve ağırlık sınırlarının altındaki gönderiler için klasik gümrük beyannamesinin yerine geçen basitleştirilmiş bir rejimdir. Halk arasında "mikro ihracat" denen şey budur. Gümrük müşaviri tutmadan, hızlandırılmış bir süreçle ihracat yapmanızı sağlar.

ETGB'nin satıcı açısından asıl önemi şurada: gönderiniz resmî olarak ihracat sayılır. Bu da KDV iadesi talep edebilmeniz ve ihracat gelirinizi muhasebeleştirebilmeniz anlamına gelir. ETGB düzenlenmeden gönderilen paketler ise kayıt dışı kalır.

Her gönderide bulunması gerekenler

1. 1Ticari fatura (commercial invoice)Gümrüğün ürünü sınıflandırmak ve değerlemek için baktığı ana belgedir. Gönderici ve alıcı bilgileri, ürün açıklaması, adet, birim fiyat, toplam değer, para birimi, menşe ülke ve teslim şekli yer almalıdır. Genellikle üç nüsha hazırlanıp kolinin dışındaki zarfa konur.
2. 2Çeki listesi (packing list)Hangi koliden ne çıkacağını gösterir. Tek kolilik gönderilerde çoğu zaman istenmez; çok kolili sevkiyatlarda zorunludur ve fiziki muayenede süreci ciddi şekilde kısaltır.
3. 3GTİP / HS koduÜrününüzün uluslararası gümrük tarife numarası. Yanlış kod, yanlış vergi oranı ve çoğu zaman da gecikme demektir. Benzer ürünler için bile kodun değişebileceğini unutmayın; tahmin yerine doğrulatın.
4. 4Taşıma belgesiExpress gönderilerde taşıyıcının kendi konşimentosu (AWB) bu işlevi görür ve etiketle birlikte otomatik oluşur.

Duruma göre gereken belgeler

• A.TR Dolaşım BelgesiAvrupa Birliği ülkelerine yapılan ve gümrük birliği kapsamındaki sanayi ürünlerinde tercihli tarife sağlar. Alıcınızın ödeyeceği vergiyi doğrudan etkiler.
• EUR.1 Dolaşım SertifikasıSerbest ticaret anlaşması bulunan ülkelerde tercihli menşe ispatı için kullanılır. Hangi ülkeyle hangi anlaşmanın yürürlükte olduğu değişkendir.
• Menşe şahadetnamesiBazı ülkeler ürünün üretildiği ülkeyi resmî belgeyle talep eder. Ticaret odalarından onaylatılır.
• Ürüne özel sertifikalarKozmetik, gıda takviyesi, elektronik, oyuncak ve tıbbi ürünlerde hedef ülkenin kendi uygunluk belgeleri (CE, FDA kaydı vb.) istenebilir. Bu belgeler gümrükten önce, ürün seçimi aşamasında araştırılmalıdır.

Gümrükte takılmanın en yaygın beş sebebi

1. 1Belirsiz ürün açıklamasıFaturada "hediyelik eşya", "tekstil ürünü" ya da "sample" yazmak muayeneyi neredeyse garantiler. Ürünü malzemesi, kullanım amacı ve adediyle tanımlayın: "%100 pamuk kadın tişört, 3 adet" gibi.
2. 2Düşük değer beyanıAlıcının vergisini azaltmak için değeri olduğundan düşük göstermek yaygın ama riskli bir alışkanlıktır. Tespit edilmesi hâlinde ceza, gönderinin imhası ve ihracatçı kaydınızın işaretlenmesi gündeme gelir. Ayrıca hasar durumunda sigorta beyan edilen değer üzerinden öder.
3. 3Fatura ile fiziki içeriğin uyuşmamasıSon anda eklenen bir promosyon ürünü ya da unutulan bir adet farkı, tüm gönderiyi bekletmeye yeter.
4. 4Eksik alıcı bilgisiBirçok ülke artık alıcının telefon numarasını ve bazı pazarlarda vergi kimlik numarasını zorunlu tutuyor. Eksikse paket varış ülkesinde bekler.
5. 5Yasaklı veya kısıtlı ürünLityum pil, parfüm, aerosol, sıvı kozmetik ve bazı gıdalar havayolunda kısıtlıdır. Kısıtlı listeyi gönderiden önce kontrol etmek, iade navlunu ödemekten ucuzdur.

Süreci sadeleştirmek

Evrak hazırlığının elle yapıldığı her adım bir hata ihtimalidir. Sipariş bilgileri pazaryerinden otomatik aktığında alıcı adresi, ürün açıklaması ve değer bilgisi yeniden yazılmaz; fatura ve beyan aynı veriden üretilir.

Lojistigo panelinde gönderinize ait gümrük evraklarını online hazırlayabilir, ETGB sürecini taşıyıcıyla birlikte yürütebilir ve belgelerinizi gönderi kaydının altında saklayabilirsiniz.